Η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου Ινδίας- Ευρωπαϊκής Ένωσης

Στις 27 Ιανουαρίου 2026 υπογράφτηκε η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (Free Trade Agreement – FTA) μεταξύ της Ινδίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (E.E.), έπειτα από δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων. Μάλιστα, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, και ο υπουργός Εμπορίου της Ινδίας, Piyush Goyal, την χαρακτήρισαν ως τη «μητέρα όλων των συμφωνιών», τονίζοντας τη σημασία της. Πρόκειται για συμφωνία που υπερβαίνει το στενό εμπορικό πλαίσιο και εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική σύγκλιση δύο εκ των μεγαλύτερων οικονομιών παγκοσμίως.

Πηγή: Reuters, 27 Ιανουαρίου 2026.

Η Συμφωνία καλύπτει το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών, την προστασία επενδύσεων, την πνευματική ιδιοκτησία και την τεχνολογική συνεργασία. Στόχος της είναι η ριζική απελευθέρωση του εμπορίου -με ευρεία μείωση δασμών και άλλων εμπορικών εμποδίων-, η διευκόλυνση διασυνοριακών επενδύσεων και ψηφιακών συναλλαγών. Πιο συγκεκριμένα, η Ινδία θα μειώσει τους δασμούς στο 96,6 % των εξαγωγών της Ε.Ε., ενώ η δεύτερη θα απελευθερώσει το 99,5 % των δασμολογικών της κλάσεων για τα εμπορεύματα που εισάγονται από την Ινδία σε διάστημα επτά ετών. Για τους ευρωπαίους εξαγωγείς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι θα επιτευχθεί εξοικονόμηση έως και 4 δισ. ευρώ ετησίως σε τελωνειακούς δασμούς — χρήματα που μπορούν να επενδυθούν στους μισθούς ή να συμβάλουν στη μείωση των τιμών των καταναλωτικών αγαθών. Εκτός από την εμπορική συμφωνία, η Ινδία και η Ε.Ε. υπέγραψαν συμφωνία εταιρικής σχέσης στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, η οποία επεκτείνει τη συνεργασία σε ένα ευρύ φάσμα αντικειμένων, όπως η θαλάσσια ασφάλεια, τα ζητήματα στον κυβερνοχώρο και οι υβριδικές απειλές, υπογραμμίζοντας το βάθος αυτής της εταιρικής σχέσης.

Πηγή: Reuters, 27 Ιανουαρίου 2026.

Η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έρχεται σε μια στιγμή που ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (Η.Π.Α.) Ντόναλντ Τραμπ έχει επιβάλλει δασμό 50% στην Ινδία, το 25% του οποίου συνιστά κυρώσεις για την αγορά ρωσικού πετρελαίου. Η Ουάσιγκτον είχε απειλήσει με περαιτέρω δασμούς το Νέο Δελχί, εάν αυτό δεν ικανοποιούσε το αίτημά της να περιορίσει τις περαιτέρω συναλλαγές με την Μόσχα. Η Ινδία ανταποκρίθηκε θετικά στο αίτημα των Η.Π.Α. και μάλιστα σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου καταργήθηκε ο τιμωριτικός δασμός 25% επί των εισαγωγών από την Ινδία. Έτσι, οι δύο χώρες θέτουν τα θεμέλια για μία νέα διμερής εμπορική συμφωνία. Νωρίτερα τον Φεβρουάριο, ο Πρόεδρος Τραμπ εξέφρασε επίσης την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς σε οποιαδήποτε χώρα «συνεργάζεται» με την Τεχεράνη, κάτι που ενδεχομένως περιλαμβάνει και την Ινδία, απειλώντας το τρέχον έργο ανάπτυξης του λιμανιού Chabahar στο Ιράν. Επίσης, με την επιβολή περαιτέρω δασμών απειλείται και η Ε.Ε. από τις Η.Π.Α., για την αντίθεσή της στο αίτημα των Η.Π.Α. να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Μέσα σε αυτό το ευρύτερο περιβάλλον αβεβαιότητας, η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου Ε.Ε. – Ινδίας ολοκληρώθηκε και μάλιστα υπερβαίνει την απλή οικονομική διπλωματία και αποτελεί μια στρατηγική επιλογή των δύο μερών.

Η Ε.Ε. αναζητά εναλλακτικές αγορές ως αντιστάθμισμα στην μεταβαλλόμενη εμπορική πολιτική των Η.Π.Α.. Η τεράστια αγορά και το ανθρώπινο δυναμικό του Νέου Δελχί προσφέρουν στην Ε.Ε. την ευκαιρία μείωσης της εξάρτησης από την Ουάσιγκτον και το Πεκίνο, ενώ ταυτόχρονα εξισορροπεί ενδεχόμενους κινδύνους προστατευτισμού (π.χ. αμερικάνικες απειλές δασμών). Αντίστοιχα, η Ινδία αποκτά έναν αξιόπιστο εμπορικό εταίρο, αναβαθμίζει την διεθνή θέση της και ενισχύει την στρατηγική της αυτονομία.

Πηγή: Reuters, 27 Ιανουαρίου 2026.

Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η Συμφωνία Ε.Ε. – Ινδίας λειτουργεί ως μηχανισμός θεσμικής σύγκλισης και εξισορρόπησης ισχύος σε ένα διεθνές περιβάλλον, το οποίο διακρίνεται από αβεβαιότητα και υψηλό ανταγωνισμό. Μέσω της εμβάθυνσης των οικονομικών και εμπορικών δεσμών, τα δύο μέρη θεμελιώνουν ένα πλαίσιο στρατηγικής αλληλεξάρτησης που υπερβαίνει το εμπόριο και επεκτείνεται σε ζητήματα ασφάλειας εφοδιαστικών αλυσίδων, τεχνολογικής ενίσχυσης και θαλάσσιας ασφάλειας στον Ινδο-Ειρηνικό. Ειδικότερα, η συμφωνία ενισχύει την ικανότητα της Ε.Ε. να αποκτήσει γεωπολιτικό αποτύπωμα και επιρροή σε μια κρίσιμη περιφέρεια, ενώ παρέχει στην Ινδία έναν θεσμικά ισχυρό εταίρο που διευρύνει τα περιθώρια στρατηγικής της αυτονομίας. Επομένως, η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου μετατρέπεται σε εργαλείο ήπιας εξισορρόπησης απέναντι στις συστημικές πιέσεις που προκύπτουν από τον ανταγωνισμό Η.Π.Α. – Κίνας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός πλέγματος συνεργασίας με σαφείς προεκτάσεις στη συλλογική ασφάλεια και τη σταθερότητα.

Χουτέα Μιχαέλα

Τελειόφοιτη φοιτήτρια, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών της Σχολής Οικονομικών, Επιχειρηματικών και Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς.

Μέλος της Ομάδας Έρευνας Κεντρικής Ασίας και Ρωσίας του Εργαστηρίου Τουρκικών και Ευρασιατικών Μελετών.

 

Ενδεικτικές Πηγές

Abhishek Dey, Arunoday Mukharji, Jessica Parker, “India and EU announce ‘mother of all trade deals’”, BBC, 27 Ιανουαρίου 2026. Αναγνώστηκε στο: https://bbc.com/news/articles/crrnee01r9jo

European Commision, “The EU-India trade agreement”, 27 Ιανουαρίου 2026. Αναγνώστηκε στο: https://commission.europa.eu/topics/trade/eu-india-trade-agreement_en

Jarrett Renshaw, David Lawder, Manoj Kumar, “US, India unveil interim trade framework, move closer to broad pact”, Reuters, 7 Φεβρουαρίου 2026. Αναγνώστηκε στο: https://www.reuters.com/world/india/trump-rescinds-punitive-tariff-india-over-purchases-russian-oil-2026-02-06/

Kate Whiting, “Here’s why the India, EU trade pact is the ‘mother of all deals’”, World Economic Forum,  4 Φεβρουαρίου 2026. Αναγνώστηκε στο: https://www.weforum.org/stories/2026/02/india-eu-mother-of-all-trade-deals-what-to-know/

Piero Cingari, “EU–India free trade deal explained: Why it matters for growth and jobs”, euronews, 27 Ιανουαρίου 2016. Αναγνώστηκε στο: https://www.euronews.com/business/2026/01/27/euindia-free-trade-deal-explained-why-it-matters-for-growth-and-jobs

Priyanka Salve, “This is what’s in the India-EU trade deal — and who stands to gain”, CNBC, 27 Ιανουαρίου 2026. Αναγνώστηκε στο:https://www.cnbc.com/2026/01/27/india-eu-trade-deal-tariffs-exports.html?msockid=12f354b1a6f66c9d3ecb46eda7996d6f

Reuters, “Trump rescinds punitive tariff on India over purchases of Russian oil”, 7 Φεβρουαρίου 2026. Αναγνώστηκε στο:https://www.reuters.com/world/india/trump-rescinds-punitive-tariff-india-over-purchases-russian-oil-2026-02-06/

Rushail Saha, «Ιndia-EU FTA: Some Challenges Ahead, but Strategic Signal Is Clear», The Diplomat, 30 Ιανουαρίου 2026. Αναγνώστηκε στο:https://thediplomat.com/2026/01/india-eu-fta-some-challenges-ahead-but-strategic-signal-is-clear/

Shivangi Acharya, India, “EU finalise landmark trade deal, PM Modi says”, Reuters, 27 Ιανουαρίου 2026. Αναγνώστηκε στο: https://www.reuters.com/world/india/india-eu-finalise-landmark-trade-deal-pm-modi-says-2026-01-27/

Swaran Singh, “Trade After Trump: How India and EU Are Rewiring Global Commerce”, The Diplomat, 02 Οκτωβρίου 2026. Αναγνώστηκε στο :https://thediplomat.com/2026/01/trade-after-trump-how-india-and-eu-are-rewiring-global-commerce/

Yashraj Sharma, “‘Mother of all deals’: How India-EU trade deal creates $27 trillion market”, Aljazeera, 27 Ιανουαρίου 2026. Αναγνώστηκε στο: https://aje.news/y1ngi5